Kamu İşçisini Zorlu Bir Sözleşme Dönemi Bekliyor

Kamu işçisi açısından yeni ve sıkıntılı bir toplu sözleşme dönemi kapıya dayanmış durumda. Önce Kamu Çerçeve Protokolü masası kurulacak, ardından TÜRK-İŞ ve HAK-İŞ gibi büyük konfederasyonların hükümetle yürüteceği pazarlık süreci başlayacak. 2027 KÇP imzalandıktan sonra ise kamu kurumlarında ve bakanlıklarda imzalanacak toplu iş sözleşmeleri yine büyük ölçüde bu protokolün gölgesinde şekillenecek.

Kamu işçisinin önceki dönemlerden en büyük şikâyeti de tam olarak burada başlıyor. İşçiler, yıllardır birçok kurumda toplu iş sözleşmelerinin gerçek sorunları çözmekten çok “kopyala-yapıştır” mantığıyla hazırlandığını düşünüyor. Kurumların farklı çalışma düzenleri, vardiya yükü, görev tanımı dışı işler, vergi kaybı, tayin sorunu, sosyal hak eksiklikleri ve ücret adaletsizliği gibi başlıklar çoğu zaman masada yeterince güçlü biçimde temsil edilmiyor.

Özellikle KÇP süreci kamu işçisi için yalnızca zam oranı pazarlığı değildir. Bu masa; taban ücretin, refah payının, vergi dilimi kayıplarının, sosyal yardımların, tayin hakkının, görev tanımı dışı çalıştırmanın ve işyerlerindeki mobbing iddialarının da konuşulması gereken en kritik zemindir. Ancak geçmiş yıllara bakıldığında işçilerin önemli bir kısmı, sendikaların bu başlıklarda yeterince direnç gösteremediğini düşünüyor.

Bu dönemin bir başka yönü de sosyal medyada yürütülen algı mücadelesi olacak. Kamu işçileri, özellikle bazı memur çevrelerinden gelen “işçi fazla alıyor”, “işçi az çalışıyor”, “işçiye fazla hak veriliyor” şeklindeki söylemlerin gerçeği yansıtmadığını belirtiyor. Oysa birçok kamu işçisi 45 saatlik haftalık çalışma süresi, vardiya sistemi, gece çalışması, bayram ve hafta sonu görevi, görev tanımı dışı işler ve ağır hizmet koşullarıyla karşı karşıya kalıyor.

Bu nedenle yaklaşan sözleşme süreci, sadece hükümetin teklifinin değil, sendikaların samimiyetinin de test edileceği bir dönem olacak. Bugün işçilerden yıllık ciddi miktarda aidat toplayan sendikaların, masada gerçekten işçinin hakkı için ne kadar direneceği merak ediliyor. İşçi cephesinde sıkça dile getirilen eleştiriye göre, yıllık en az 31 bin 750 TL seviyesine ulaşan aidat yükü karşısında sendikaların artık daha görünür, daha kararlı ve daha sonuç alıcı bir mücadele ortaya koyması gerekiyor.

Kamu işçisinin beklentisi açık: Sözleşme dönemi sadece imza törenleriyle, protokol fotoğraflarıyla ve genel açıklamalarla geçiştirilmemeli. Her kurumun gerçek çalışma şartları dikkate alınmalı, bakanlıklardaki farklı uygulamalar masaya taşınmalı, kamu işçisinin yıllardır biriken sorunları somut maddelere dönüştürülmelidir.

İşçiye sorulmadan hazırlanan, talepleri tabandan alınmadan masaya taşınan ve görüşme ve imza süreçlerinde hatta sonrasında “biz bunu istedik, bunu aldık” diye açıkça anlatılamayan sözleşmeler, kamu işçisinde ciddi bir güven kaybı oluşturdu. İşçi artık kapalı kapılar ardında yürütülen, teklif metinlerinin paylaşılmadığı, hangi hakların istendiğinin bile bilinmediği pazarlık süreçlerinden yoruldu. Kendi şube başkanının dahi teklif içeriğinden haberdar olmadığı bir düzende, masada gerçekten işçiyi temsil eden güçlü bir iradenin bulunduğunu söylemek zorlaşıyor. Sendikaların diplomatik cümlelerle kamu işvereninin insafına bırakılmış bir pazarlık anlayışı yerine, tam şeffaflıkla, tabanın taleplerini merkeze alan ve her aşamasını işçiye açıklayan bir mücadele hattı kurması gerekiyor.

2027 KÇP süreci bu açıdan kritik bir eşik olacak. Ya kamu işçisinin yıllardır ertelenen talepleri güçlü biçimde savunulacak ya da yine benzer maddelerle, benzer ücret artışlarıyla, benzer sorunların bir sonraki döneme devredildiği yeni bir sözleşme dönemi yaşanacak.

Artık kamu işçisi için asıl soru şudur: Sendikalar bu kez masaya sadece imza atmaya mı gidecek, yoksa işçinin yıllardır biriken hakkını almak için gerçekten mücadele mi edecek?